Stichting Z
2e Oosterparkstraat 72
1091 JG Amsterdam
020 - 623 62 02
zmag@xs4all.nl
2e Oosterparkstraat 72
1091 JG Amsterdam
020 - 623 62 02
zmag@xs4all.nl
Amsterdam, hoofdstad van Nederland, telt 700.000 inwoners, waarvan er 3 à 4.000 dak- of thuisloos zijn. Ze leven op straat, onder bruggen, in oude bootjes, vervallen kamertjes, in het talud van een snelwegviaduct. Maar ook in pensions, bij vrienden of kennissen, in een kraakpand of in een tentje verscholen in stroken groen rond de stad. Ze komen niet alleen uit Amsterdam of Nederland, maar uit de hele wereld.
Andreij is in Leningrad geboren, Ibrahim zegt dat hij uit Afrika komt en Sava kan je verhalen vertellen over de oorlog in voormalig Joegoslavië waar je stil van wordt, en de moeder van Klara stuurt haar regelmatig pakketjes uit Slowakije, uit vrees dat ze hier tekort komt. Eigenlijk is dat niet nodig, want ook zij verkoopt de straatkrant en vindt verder alles wat ze nodig heeft op straat - wat hier allemaal weggegooid wordt... Alle vier hebben ze ergens een tijdelijk kamertje, Klara woont met haar vriend in een kraakpand. Ze verkopen Z magazine, de Amsterdamse straatkrant.
Ook Ruud is verkoper van Z. In zijn opvanghuis loopt Ruud 's ochtends naar de koffiehoek om een praatje te maken, 's middags heeft hij een afspraak met een ambtenaar van de sociale dienst over zijn uitkering en daarna wordt hij op het dagbestedingproject verwacht, hij heeft het er maar druk mee. Vanavond is het rijst met kip, het is woensdag. Vrijdag komt de nieuwe Z uit en ziet hij zijn vaste klanten weer.
Buiten bij Makom staat al een man of tien te wachten, binnen worden de laatste broodjes gesmeerd en staan grote pannen soep op het vuur, het is bijna zover en dan gaat de deur open. Het eten is goed, de vrijwilligers zijn schatjes en er is ook een pleister voor een kapotte duim, maar voor een gebruikte slaapzak en een broek of trui had je eerder die dag bij de Tweede Mijl moeten zijn, die is nu gesloten en overmorgen pas weer open. Veel van de daklozen die hier komen, slapen buiten zolang dat kan en mijden de officiële hulpverlening. Andy heeft zijn slaapzak in de bosjes verborgen en de rest in een rugzak gestopt. De handdoek zit in een plastic zak om te voorkomen dat de krantjes doorweekt en onverkoopbaar worden. Over een uur staat hij weer bij de ingang van een supermarkt.
Zo zijn er nog meer verhalen te vertellen over de circa 180 verkopers van de Amsterdamse
straatkrant. De krant wordt uitgegeven en gedistribueerd door Stichting Z. De distributie is
dagelijks geopend. Verkopers kopen er de krant, drinken koffie en praten wat bij voordat ze weer
de straat opgaan. Z is maar een van de vele organisaties die in Amsterdam actief zijn voor
dak- en thuislozen. In totaal zijn er circa vijftig instellingen die veelal financieel ondersteund worden
door overheden, kerken of andere organisaties. Ze verzorgen dag- en nachtopvang, begeleid wonen,
maatschappelijk werk, medische hulp, schuldsanering, verslavingszorg, dagbesteding, werkprojecten
enzovoorts.
De twee grootste organisaties in Amsterdam voor de opvang van dak- en thuislozen zijn HVO-Querido en het Leger des Heils. Daarnaast is er een waaier van kleinere organisaties. Een voorbeeld is inloophuis De Kloof. Het is er altijd druk, en niet iedereen kan naar binnen, vol is vol. Behalve brood, koffie en thee kun je er douchen en je oude kleding omruilen voor nieuwe. Anthony komt vandaag speciaal voor de kapster, die één keer per week gratis haren komt knippen. Het oog wil ook immers wat.
Marius komt die morgen alleen maar voor een kop koffie, om even bij te praten met 'de jongens'. Na twee jaar dakloos te zijn geweest is het hem eindelijk gelukt weer een eigen woning te krijgen. Hij werkt als vrijwilliger voor Stichting BADT, een organisatie voor en door daklozen. Marius is bezig met een up-date van de Sociale Kaart, die BADT elk jaar uitbrengt. Het is een handzaam boekje met zo goed als alle informatie voor dak- en thuislozen in Amsterdam.
Maurits woont in De Veste, een pension van HVO-Querido met 105 kamers voor vijftien vrouwen en negentig mannen. Dertig procent van de bewoners is boven de vijftig, veertig procent is alcoholist en ongeveer een derde is verslaafd aan de drugs of waar je maar aan verslaafd kan raken. Volgens Maurits zijn de meesten op jonge leeftijd lichamelijk, geestelijk of seksueel beschadigd. De bewoners vergrijzen en sterven jonger dan de gemiddelde populatie. Op straat sterven gebeurt gelukkig zelden. Zo is er in de winter als het echt koud wordt extra nachtopvang.
De gemiddelde dakloze gaat niet vaak meer naar begrafenissen. 'Ik heb er al te veel weggebracht' is een veelgehoorde uitdrukking. Zo niet Maurits, die trouw de laatste eer bewijst aan overledenen uit het circuit. Een van die begrafenissen was die van Sonja, net als Maurits lid van de schrijfclub Kantlijn, waar dak- en thuislozen een keer per week gedichten schrijven. Een selectie wordt gepubliceerd in Z, meestal op de achterpagina. Op de begrafenis van Sonja waren zo'n veertig personen, en collega's van Sonja lazen voor uit eigen werk en ook dat van Sonja, waaronder het volgende gedicht.
Nevel
Mijn leven is als een dorre bloem kortademig en zonder bladeren Gister is als de mist soms blijft hij hangen soms schijnt de zon hem weg Morgen zal anders zijn Sonja
Voor opvangmogelijkheden verwijzen wij u graag door naar de sociale kaart van Stichting BADT.
